Κρυμμένη Πατρίδα
Γιάννης Κιουρτσάκης
Εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗΣ
Το βιβλίο Κρυμμένη πατρίδα του Γιάννη Κιουρτσάκη αποτελεί έναν στοχαστικό και βαθιά προσωπικό διάλογο ανάμεσα στη μνήμη και τη συλλογική ταυτότητα. Ο συγγραφέας, ανατρέχοντας στη ζωή του, επιχειρεί να φωτίσει τη «βαθιά πατρίδα» που ενώνει τη γλώσσα με τον τόπο και διαμορφώνει την ανθρώπινη εμπειρία. Μέσα από λόγο ποιητικό, πολιτικό και ανθρωπολογικό, εξετάζει τη συνέχεια της ελληνικής γλώσσας από την εποχή του Ομήρου έως σήμερα, αναζητώντας το μυστήριο της διαρκούς αναγέννησής της.
Παράλληλα, διερευνά τη σύνθεση του ελληνικού και του χριστιανικού πολιτισμού, δύο κόσμων που άλλοτε συγκρούστηκαν, αλλά τελικά συνυπάρχουν δημιουργικά στη σύγχρονη ελληνική ψυχή. Ο Κιουρτσάκης στρέφεται επίσης στο καθημερινό ήθος της ελληνικής κοινωνίας, αναδεικνύοντας αξίες όπως η οικειότητα, η φιλοξενία και η ζεστασιά της κοινότητας.
Το έργο θέτει καίρια ερωτήματα για το νόημα θεμελιωδών λέξεων όπως «δημοκρατία», «αγάπη» και «ελευθερία», προτείνοντας ότι η επανανοηματοδότησή τους μπορεί να συμβάλει σε έναν πιο ανθρώπινο κόσμο.
Ο καημός της Πατρίδας, βαθιά ζυμωμένης με τον παράδοξο λαό, διατρέχει όλες τις σελίδες.
Professor Quercus
***
Ένα βιβλίο προσωπικής μνήμης και συλλογικής αυτογνωσίας. Ανατρέχοντας στην περασμένη του ζωή, ο συγγραφέας συλλογίζεται τη βαθιά πατρίδα που δένει αξεχώριστα μεσα μας τη φωνή του τόπου με τη φωνή της γλώσσας και πλάθει την ανθρωπιά μας. Ένας ποιητικός, πολιτικός και ανθρωπολογικός στοχασμός που βυθίζεται στα θεμέλια της ιστορικής μας ύπαρξης, για ν’ αναρωτηθεί: τι είναι κείνο που κάνει μυριάδες λέξεις, ακμαίες από τον καιρό του Ομήρου, ν’ ανθίζουν πάντοτε στα χείλη μας, την ίδια στιγμή που η γλώσσα μας ξαναγεννιέται κάθε μέρα για να μείνει ζωντανή; Ποιο θαύμα έχει συμφιλιώσει στην ψυχή μας τον ελληνικό με τον χριστιανικό πολιτισμό, που τόσο φανατικά άλλοτε πολεμήθηκαν; Πως εξηγείται ότι, παρά τον θάνατο του αρχαίου πνεύματος σε μιάν εποχή που διψάει για χρήμα και υλική πρόοδο, το παμπάλαιο συμβιωτικό μας ήθος επιζεί πεισματικά στη σημερινή Ελλάδα – σκεφτείτε την οικειότητά μας με τη θεότητα, τον ενικό της καθημερινής κουβέντας μας με τον συνάνθρωπο, τη ζεστασιά της αγορας, του πανηγυριού και της ταβέρνας…
Μήπως αν ξαναζωντανεύαμε το σωστό νόημα των λέξεων δημοκρατία, οικονομία, οικουμένη, οικειότητα, φιλία, έρως, αγάπη, θαύμα, ελευθερία, άνθρωπος, τόσων και τόσων άλλων, θα κάναμε λίγο πιο ανθρώπινο αυτόν τον κόσμο, που γίνεται όλο και πιο απάνθρωπος κάθε μέρα;
Γ.Κ.
***
Ο Γιάννης Κιουρτσάκης γεννήθηκε το 1941 στην Αθήνα και σπούδασε νομικά στο Παρίσι. Το 1986 τιμήθηκε με το Β΄ Κρατικό Βραβείο Δοκιμίου, το 1996 με το Βραβείο Μυθιστορήματος του περιοδικού «Διαβάζω» και το 2010 με το Βραβείο Λογοτεχνικού Δοκιμίου-Μελέτης του περιοδικού «Διαβάζω». Ερευνητικό, δοκιμιακό ή μυθιστορηματικό, ολόκληρο το έργο του Γιάννη Κιουρτσάκη, όπως αποκρυσταλλώνεται με τον χρόνο, είναι ένας διαρκής διάλογος: με τους δασκάλους του, τους φίλους του, τον αναγνώστη• με την ελληνική λαϊκή παράδοση και τον ευρωπαϊκό πολιτισμό• με τους αγαπημένους του νεκρούς, τις νεότερες γενιές και τους αγέννητους• με τον ίδιο του τον εαυτό. Πίσω από την ποικιλία των θεμάτων υπάρχουν τρεις σταθεροί άξονες: η ταυτότητα, ατομική ή συλλογική, ως αναπόφευκτη σχέση με τους άλλους• η δημιουργία, ως μοναδικό θεμέλιο ενός ζωντανού πολιτισμού• η αναζήτηση μιας ανθρώπινης ζωής στους δύσκολους καιρούς. Από τις Εκδόσεις Πατάκη κυκλοφορούν τα βιβλία του: Το ζητούμενο του ανθρώπου (2011), Ο νεοελληνικός διχασμός και το μυστήριο της τέχνης. Ξαναβλέποντας δύο ταινίες του Λάκη Παπαστάθη (2014), Γυρεύοντας στην εξορία την πατρίδα σου (2015), Ο Παπαδιαμάντης, η Ελλάδα και ο κόσμος μας. Διάλογος φιλίας με τον Λάκη Προγκίδη (2018), Ένα αστόπαιδο στο σχολειό του Καραγκιόζη (2019), Το θαύμα και η τραγωδία. Το Εικοσιένα από τον κόσμο του Ομήρου στην παγκόσμια επαρχία (2020), Όταν όλα κρέμονται από μια κλωστή. Εσαεί ατελείωτο ψηφιδωτό (2021), Σαν μυθιστόρημα (νέα έκδοση, 2023), Σεφέρης και Καμύ: Ζήτημα φωτός (2024), Κρυμμένη πατρίδα (2026).
