Δημήτρης Καλοκύρης
ΠΑΡΑΣΑΓΓΕΣ Α΄
Εκδόσεις ΑΓΡΑ
Οι «Παράσαγγες Α΄» του Καλοκύρη είναι ένα βιβλίο που μοιάζει να περιπλανιέται ανάμεσα στη λογοτεχνία, τη μνήμη και τη φαντασία, αναζητώντας όχι τόσο την αλήθεια των ανθρώπων όσο το αίνιγμα των σχέσεων που μας ενώνουν και μας χωρίζουν. Με αφορμή βιβλία, πρόσωπα, ομιλίες και απρόσμενες ιδέες, ο συγγραφέας στήνει μια ιδιότυπη φιλολογική αυτοβιογραφία, όπου το πραγματικό συνομιλεί διαρκώς με το επινοημένο και η προσωπική εμπειρία μεταμορφώνεται σε λογοτεχνικό παιχνίδι. Οι ήρωές του μοιάζουν να κινούνται στο μεταίχμιο της ύπαρξης, σαν σκιές που αποκτούν ζωή μέσα από τις λέξεις και χάνονται ξανά μέσα στις αποχρώσεις της μνήμης.
Στις σελίδες του βιβλίου, οι φιλίες, οι πνευματικές συγγένειες και οι συναντήσεις αποκτούν μια παράδοξη διάσταση. Άνθρωποι που υπήρξαν συνοδοιπόροι ή που θα μπορούσαν να έχουν συναντηθεί γίνονται πρωταγωνιστές μιας αφήγησης που αναζητά την απόσταση ανάμεσα στο «εγώ» και το «εμείς». Ο Καλοκύρης επιστρατεύει το χιούμορ, την ειρωνεία, τις υπαινικτικές αναφορές και τις αιφνίδιες λογοτεχνικές εκρήξεις, για να φωτίσει τις λεπτές ισορροπίες της ανθρώπινης επικοινωνίας. Πίσω από την ευφυή περιπλάνηση του λόγου διακρίνεται μια βαθύτερη αγωνία: πόσο πραγματικά γνωρίζουμε τους άλλους και πόσο από όσα πιστεύουμε γι’ αυτούς δεν είναι παρά δικές μας επινοήσεις; Κάθε πρόσωπο γίνεται αφορμή για μια νέα διαδρομή, κάθε αναφορά ανοίγει ένα διαφορετικό μονοπάτι και κάθε φράση αφήνει πίσω της περισσότερα ερωτήματα απ’ όσα υπόσχεται να απαντήσει.
Οι «Παράσαγγες Α΄» απευθύνονται στον αναγνώστη που απολαμβάνει τη λογοτεχνία ως περιπέτεια της σκέψης, ως παιχνίδι συνειρμών και ως μια διαρκή δοκιμασία ανάμεσα στην οικειότητα και την απόσταση. Η γραφή του Καλοκύρη δεν ακολουθεί ευθύγραμμες διαδρομές· διακλαδίζεται, αιφνιδιάζει, σαρκάζει και παρασύρει τον αναγνώστη σε έναν κόσμο όπου η σοβαρότητα συνυπάρχει με το παράδοξο και η συγκίνηση κρύβεται συχνά πίσω από ένα ειρωνικό χαμόγελο. Κι αν οι παράσαγγες μετρούν μεγάλες αποστάσεις, εδώ γίνονται μέτρο μιας αλλόκοτης εγγύτητας: εκείνης που δημιουργεί η λογοτεχνία ανάμεσα σε ανθρώπους που ίσως δεν συναντήθηκαν ποτέ, αλλά εξακολουθούν να συνομιλούν μέσα στα όνειρα, στις λέξεις και στις ιστορίες τους.
Μια απολαυστική, απαιτητική, προσωπική εγκυκλοπαίδεια.
Professor Quercus
***
“Έχω επαναλάβει πλειστάκις ότι διηγούμαι εικονογραφίες λόγου, το έπος των ανύπαρκτων ανθρώπων και το πάθος των ιλαρών αισθημάτων”
Τα κείμενα πού παρελαύνουν εδώ σχηματίζουν ένα είδος φιλολογικής αυτοβιογραφίας με πρόσχημα (συνήθως) κάποιο βιβλίο, ένα λογύδριο, έναν κατά παραγγελία πρόλογο ή μια αιφνίδια ιδέα. Συμπολεμιστές του ρέοντος συλλογικού, σύμμαχοι εν λόγοις, συμπαραταγμένοι στο μέτωπο του κενού, πόσο απέχουμε εν τέλει “ανάμεσό μας”; Ο συγγραφέας προσπαθεί απεγνωσμένα, πίσω από τη διατύπωση Παρασάγγες (φαρσάγκ: λέξη περσική, 30 στάδια = 5.350 μέτρα) να αποκαλύψει -ή μήπως να συγκαλύψει- τα σκάνδαλα της προσέγγισης με αναφορές σε μια στρατιά (νυν ή πρώην) φίλων, αλλά ο αναγνώστης δεν θα χάσει την ευκαιρία να τον αγνοήσει καί να διακλαδιστεί στους πλαταγισμούς των κατεσπαρμένων του βεγγαλικών απογειώσεων.
“Το βιβλίο δεν περιλαμβάνει τι μου είπαν εκείνοι, ή τι λέω εγώ για τους ανθρώπους πού θα ήθελα να έχω γνωρίσει, αλλά τι ψιθυρίζουν μεταξύ τους καμιά φορά στα όνειρα σας”.
(Από την παρουσίαση το οπισθόφυλλο του βιβλίου).
***
Καλοκύρης Δημήτρης
Γεννήθηκε το 1948 στο αχανές Ρέθυμνο. Σπούδασε νεοελληνική φιλολογία στη Θεσσαλονίκη, όπου ίδρυσε το περιοδικό “Τραμ”, καθώς και τις ομώνυμες εκδόσεις λογοτεχνίας και τέχνης (1971-87). Στην Αθήνα εξέδωσε το λογοτεχνικό και καλλιτεχνικό περιοδικό “Χάρτης” (1982-87). Διετέλεσε διευθυντής συντάξεως και καλλιτεχνικός διευθυντής του πολιτιστικού περιοδικού “Το Τέταρτο” (1985-87). Έχει κάνει τρεις εκθέσεις κολάζ και εικονογράφησε βιβλία για παιδιά. Το 1996 τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Διηγήματος γιατο φαντασμαγορικό του σύγγραμμα “Η ανακάλυψη της Ομηρικής”.
