Με Ερώτηση που κατέθεσε στη Βουλή, ο Π. Κουκουλόπουλος στηλιτεύει ένα ηχηρό παράδειγμα προβληματικής Κοινής Υπουργικής Απόφασης για Προκήρυξη Προγράμματος, που θα είχε αποφευχθεί εάν ίσχυε το περιεχόμενο της Τροπολογίας για τη Ρήτρα Δίκαιης Μετάβασης.

Πρόκειται για το Πρόγραμμα “Αλλάζω σύστημα θέρμανσης και θερμοσίφωνα”, στο οποίο η Κυβέρνηση επέλεξε να δώσει προτεραιότητα στην ένταξη των αιτήσεων από δύο Περιφέρειες (Κεντρικής Μακεδονίας και Ηπείρου), βάζοντας ξεχωριστό ειδικό κριτήριο επιλεξιμότητας/βαθμολόγησης προς όφελος αυτών των δύο Περιφερειών, με μια αιτιολογία που ισχύει εκεί («επιβαρυμένες ατμοσφαιρικές συνθήκες»).

Αντιθέτως, δεν έβαλε ξεχωριστό ειδικό κριτήριο βαθμολόγησης για να δώσει προτεραιότητα ρητά στις αιτήσεις της Δυτικής Μακεδονίας, όπως αντίστοιχα θα μπορούσε και μάλιστα με τη μείζονα αιτιολογία που ισχύει εδώ (εφαρμογή ρήτρας δίκαιης μετάβασης λόγω δυσμενέστατων συνθηκών εξαιτίας της απολιγνιτοποίησης).

Ο Βουλευτής Κοζάνης του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, λοιπόν, ζητά απαντήσεις στη Βουλή γι’ αυτήν την αδικία και διεκδικεί είτε να διορθωθεί η Κοινή Υπουργική Απόφαση είτε η Κυβέρνηση να δρομολογήσει άμεσα ξεχωριστό επαρκές Πρόγραμμα ειδικά για τους κατοίκους της Δυτικής Μακεδονίας.

ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ:

Με έλλειψη ειδικής μέριμνας για ρητή προτεραιοποίηση των αιτήσεων της Δυτικής Μακεδονίας, όπως επιτάσσει η εφαρμογή της ρήτρας δίκαιης μετάβασης για τις περιοχές υπό απολιγνιτοποίηση, προκηρύχθηκε το Πρόγραμμα “Αλλάζω σύστημα θέρμανσης και θερμοσίφωνα”. Η διόρθωση της Κοινής Υπουργικής Απόφασης, ή εναλλακτικά η άμεση υλοποίηση αντίστοιχου διακριτού Προγράμματος ειδικά για τη Δυτική Μακεδονία,  καθίσταται επιτακτικά αναγκαία.

Αναλυτικότερα, η αριθμ. ΥΠΕΝ/ΥΔΕΝ/140497/820 Κ.Υ.Α.  Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών και Περιβάλλοντος & Ενέργειας «Προκήρυξη του Προγράμματος με τίτλο “ΑΛΛΑΖΩ ΣΥΣΤΗΜΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΣΙΦΩΝΑ”, που θα υλοποιηθεί στο πλαίσιο της Δράσης του RePowerEU 16994 “Ενεργειακή απόδοση και προώθηση των ΑΠΕ για αυτοκατανάλωση” με την υποστήριξη του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας» δημοσιεύθηκε στο Φ.Ε.Κ. Β’ 6969/2024 υπογεγραμμένη από τους κ.κ. Ν. Παπαθανάση και Θ. Σκυλακάκη.

Πρόκειται, ως γνωστόν, για Πρόγραμμα με επιδότηση αγοράς νέου ηλιακού́ θερμοσίφωνα σύγχρονης τεχνολογίας, επιδότηση αγοράς νέου συστήματος αντλίας θερμότητας (συμπεριλαμβανομένου π.χ. εξωτερική μονάδα, fan coil, σωληνώσεις), καθώς και επιδότηση της δαπάνης για την εκτέλεση αναγκαίων συμπληρωματικών εργασιών τοποθέτησης επιλέξιμου εξοπλισμού (π.χ. κόστος μεταφοράς, κόστος τοποθέτησης, αναλώσιμα, εξαρτήματα, smart system (χρονοδιακόπτη) κλπ.

Ενώ, λοιπόν, στην Κ.Υ.Α. περιλαμβάνονται πέντε κριτήρια επιλεξιμότητας/βαθμολόγησης:

• Κ1 – οικογένειες με μέλος ΑμεΑ,
• Κ2 – αριθμός εξαρτώμενων μελών,
• Κ3 – Περιφέρειες Κεντρικής Μακεδονίας και Ηπείρου, λόγω επιβαρυμένων ατμοσφαιρικών συνθηκών «με σκοπό την προτεραιοποίηση ένταξης αιτήσεων από τις εν λόγω περιφέρειες»,
• Κ4 – βαθμοημέρες,
• Κ5 – Δυνητικοί ωφελούμενοι στο πρόγραμμα «Ανακυκλώνω – Αλλάζω θερμοσίφωνα» που δεν πραγματοποίησαν εξαργύρωση των επιταγών,

δεν υπάρχει ειδικό ξεχωριστό κριτήριο για τις αιτήσεις από την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας.

Το γεγονός η Κυβέρνηση αποφάσισε να πριμοδοτήσει με ειδικό ξεχωριστό κριτήριο δύο Περιφέρειες (Κεντρικής Μακεδονίας και Ηπείρου) παραθέτοντας συγκεκριμένη αιτιολογία για αυτές τις δύο (ατμοσφαιρική επιβάρυνση), αποδεικνύει ότι τίποτα δεν την εμπόδιζε να πριμοδοτήσει ειδικό ξεχωριστό κριτήριο και για τη Δυτική Μακεδονία παραθέτοντας και για αυτήν συγκεκριμένη αιτιολογία (τη δυσμενέστατη θέση των κατοίκων εξαιτίας της βίαιης απολιγνιτοποίησης).

Δεδομένου ότι η έλλειψη ρητής προτεραιοποίησης της Δυτικής Μακεδονίας παραβιάζει την επαναλαμβανόμενη δέσμευση της Κυβέρνησης για εφαρμογή ρήτρας δίκαιης μετάβασης με ειδική κατά προτεραιότητα λήψη θετικών μέτρων ιδιαίτερης μέριμνας προς όφελος των κατοίκων στις υπό απολιγνιτοποίηση περιοχές, όπως επισήμως είχε ανακοινωθεί ήδη από την 11^η Αυγούστου 2020 από τον Υπουργό Περιβάλλοντος & Ενέργειας («Αποφασίσθηκε η Ρήτρα Δίκαιης Μετάβασης -που έχει ήδη υιοθετήσει το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες- να διατρέχει το σύνολο των αναπτυξιακών κυρίως παρεμβάσεων όλων των Υπουργείων στις λιγνιτικές περιοχές, με στόχο την άμβλυνση του οικονομικού και κοινωνικού κόστους της μετάβασης»).

Δεδομένης της αριθμ. 306/30/22.1.2025 Τροπολογίας μου «Ρήτρα Δίκαιης Μετάβασης για τη Δυτική Μακεδονία».

Δεδομένων των δυσμενών πολύπλευρων επιπτώσεων που υφίσταται η οικονομική, εργασιακή και κοινωνική ζωή στη Δυτική Μακεδονία, όπως αναλυτικά έχω αναδείξει σε διαδοχικές κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις μου και ειδικότερα έχω αποτυπώσει στην Αιτιολογική Έκθεση της Τροπολογίας.

Δεδομένου ότι, σύμφωνα με το σημείο 7.2 της Κ.Υ.Α., η υποβολή αιτήσεων στο Πρόγραμμα διαρκεί έως την 31^η Μαρτίου 2025, δηλαδή υπάρχει χρόνος για την αναγκαία διόρθωση ή για εκκίνηση νέου ειδικού Προγράμματος.

Ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί:

1) Πως εφαρμόσατε τη ρήτρα δίκαιης μετάβασης (την εφαρμογή της οποίας η Κυβέρνηση έχει ανακοινώσει από το 2020) στη συγκεκριμένη Κ.Υ.Α. προς όφελος της Δυτικής Μακεδονίας;

2)  Για ποιους συγκεκριμένους λόγους παραλείψατε να προτεραιοποιήσετε ρητά τις αιτήσεις της Δυτικής Μακεδονίας και δεν θέσατε ειδικό ξεχωριστό κριτήριο επιλεξιμότητας/βαθμολόγησης;

3) Προτίθεστε να διορθώσετε την παράλειψη, τροποποιώντας την Κ.Υ.Α. έστω τώρα;

4) Εναλλακτικά, σκοπεύετε να δρομολογήσετε άμεσα τις αναγκαίες ενέργειες για να υλοποιήσετε αντίστοιχο, ξεχωριστό επαρκές Πρόγραμμα ειδικά για τους κατοίκους της Δυτικής Μακεδονίας;

Ο Ερωτών Βουλευτής

Κουκουλόπουλος Παρασκευάς (Πάρις)

Η Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση προχωρά: Χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας και 45.000 στρέμματα στη Δυτική Μακεδονία

Η πρόοδος του Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης 2021-2027 βρέθηκε στο επίκεντρο της συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου Δυτικής Μακεδονίας, όπου παρουσιάστηκαν τα απολογιστικά στοιχεία του 2024 και οι δράσεις της Μετάβαση ΑΕ.

Με σαφή τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων, οι επενδύσεις που έχουν ήδη ενταχθεί στο πρόγραμμα ξεκινούν την υλοποίησή τους, με στόχο τη δημιουργία χιλιάδων νέων θέσεων εργασίας στην περιοχή. Παράλληλα, μέσα στο 2024, 45.000 στρέμματα αδιατάρακτων και αποκατεστημένων εκτάσεων παραλήφθηκαν στη Δυτική Μακεδονία από τη Μετάβαση ΑΕ και θα αποδίδονται σταδιακά για αξιοποίηση.

Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, που διήρκεσε πάνω από δύο ώρες, ο Διοικητής της ΕΥΔΑΜ, κ Πελοπίδας Καλλίρης, απάντησε σε όλα τα ερωτήματα που τέθηκαν, διαβεβαιώνοντας ότι κάθε χρόνο θα παρουσιάζονται στις τοπικές κοινωνίες  απολογιστικά τα αποτελέσματα του έργου,  προσφέροντας έτσι  σε όλους μια σαφή και συγκρίσιμη εικόνα της προόδου των δράσεων από έτος σε έτος.

Η Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση αποτελεί εθνικό στόχο, με τη χώρα να επιδιώκει να βρίσκεται μεταξύ των πρώτων που υλοποιούν μεγάλα έργα αυτού του είδους στην Ευρώπη. Η στενή συνεργασία με την Περιφερειακή Αρχή και τους Δήμους κρίνεται καταλυτική για την επιτυχία του εγχειρήματος.

Ήδη έχουν δημοσιευθεί προσκλήσεις για έργα που καλύπτουν πάνω από το 50% του συνολικού προγράμματος, ενώ χαρακτηριστικό της ταχύτητας υλοποίησης είναι το γεγονός ότι, μέσα σε μόλις δύο χρόνια, δεν υπάρχουν μεταφερόμενα έργα.

Το επόμενο διάστημα, οι τοπικές κοινωνίες αναμένεται να δουν τις πρώτες ορατές αλλαγές, καθώς τα έργα περνούν στη φάση της υλοποίησης, σηματοδοτώντας τη μετάβαση της Δυτικής Μακεδονίας στη νέα εποχή ανάπτυξης.