Κοινοβουλευτική παρέμβαση προς την αρμόδια Υπουργό Εργασίας & Κοινωνικής Ασφάλισης πραγματοποίησε ο Πάρις Κουκουλόπουλος, προκειμένου να εφαρμοστεί η ρήτρα δίκαιης μετάβασης, με ειδική θετική μέριμνα για τη Δυτική Μακεδονία, στο “Πρόγραμμα ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας για ανέργους 30-59 ετών με έμφαση στις γυναίκες” της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (πρώην ΟΑΕΔ).

Ο Βουλευτής Κοζάνης του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, με την Ερώτηση που κατέθεσε στη Βουλή, αφενός μεν ζητά ενημέρωση για τον αριθμό των αιτήσεων που υποβλήθηκαν ανά νομό Κοζάνης, Γρεβενών, Καστοριάς και Φλώρινας, αφετέρου διεκδικεί να ενταχθεί το σύνολο των εν λόγω αιτήσεων (εφόσον βεβαίως υποβλήθηκαν με πλήρη φάκελο και πληρούν τις προϋποθέσεις σύμφωνα με την Προκήρυξη), τονίζοντας το θετικό αποτύπωμα που έστω αυτή η κίνηση μπορεί να αφήσει στην τοπική οικονομία.

ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ:

Μετά το πέρας της προθεσμίας (22/1/2025) υποβολής αιτήσεων στο «Πρόγραμμα ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας για ανέργους ηλικίας 30-59 ετών με έμφαση στις γυναίκες» της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (ΔΥΠΑ), καθίσταται αναγκαία η έγκριση του συνόλου των αιτήσεων που υποβλήθηκαν από κατοίκους της Δυτικής Μακεδονίας (εφόσον βεβαίως υπέβαλαν πλήρη φάκελο και πληρούν τις προϋποθέσεις σύμφωνα με την Προκήρυξη), καθώς αυτό επιτάσσει η εφαρμογή της ρήτρας δίκαιης μετάβασης, τη διυπουργική εφαρμογή της οποίας έχει ανακοινώσει επισήμως η Κυβέρνηση ήδη από το 2020.

Αναλυτικότερα, σύμφωνα με την αριθμ. 53348/2024 Απόφαση της Υπουργού Εργασίας & Κοινωνικής Ασφάλισης (Φ.Ε.Κ. Β’ 6897), αντικείμενο της δράσης είναι η προώθηση στην αυτοαπασχόληση, με τη δημιουργία νέων μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων από 5.880 ανέργους ηλικίας 30 – 59 ετών. Έμφαση δίνεται στην προώθηση στην επιχειρηματικότητα άνεργων γυναικών. Το κατ’ αποκοπή ποσό ενίσχυσης των νέων επιχειρήσεων/δικαιούχων της δράσης ανέρχεται σε 17.000 ευρώ και καταβάλλεται σε τρεις δόσεις. Το Πρόγραμμα συγχρηματοδοτείται από το Ελληνικό Δημόσιο και το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+ στο πλαίσιο του Προγράμματος «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή» 2021-2027. Η συγχρηματοδοτούμενη δημόσια δαπάνη που διατίθεται για την ένταξη πράξεων, αφορά όλες τις περιφέρειες της χώρας και ανέρχεται σε 100.000.000 ευρώ ως εξής:

– «Λιγότερο Αναπτυγμένες Περιφέρειες (ΛΑΠ)»: 77.937.253,00 €

– «Περιφέρειες σε Μετάβαση (ΜΕΤ)»: 22.062.747,00 €.

Δεδομένου ότι η ένταξη του συνόλου των αιτήσεων της Δυτικής Μακεδονίας (εφόσον βεβαίως υπέβαλαν πλήρη φάκελο και πληρούν τις προϋποθέσεις σύμφωνα με την Προκήρυξη) και η χρηματοδότηση των επιχειρηματικών σχεδίων που αυτές περιλαμβάνουν, μπορεί να αφήσει θετικό αποτύπωμα στην  τοπική οικονομία της υπό απολιγνιτοποίηση περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας.

Δεδομένων των δυσμενών πολύπλευρων επιπτώσεων που υφίσταται η οικονομική, εργασιακή και κοινωνική ζωή στη Δυτική Μακεδονία, όπως αναλυτικά έχω αναδείξει σε διαδοχικές κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις μου και ειδικότερα έχω αποτυπώσει στην Αιτιολογική Έκθεση της αριθμ. 306/30/22.1.2025 Τροπολογίας μου «Ρήτρα Δίκαιης Μετάβασης για τη Δυτική Μακεδονία». Ενδεικτικά, δεδομένου ότι η Δυτική Μακεδονία καταγράφει τρεις αρνητικές πρωτιές στην Έκθεση του ΟΟΣΑ «Περιφέρειες και πόλεις του ΟΟΣΑ με μια ματιά, 2024» («OECD Regions and Cities at a Glance, 2024»), που δημοσιεύθηκε την 6^η/12/2024, καθώς είναι πρώτη σε μείωση πληθυσμού, πρώτη σε ποσοστό ανεργίας και πρώτη σε μείωση του πραγματικού κατά κεφαλήν ΑΕΠ.

Δεδομένου ότι η έλλειψη ρητής προτεραιοποίησης της Δυτικής Μακεδονίας παραβιάζει την επαναλαμβανόμενη δέσμευση της Κυβέρνησης για διυπουργική εφαρμογή ρήτρας δίκαιης μετάβασης, με ειδική κατά προτεραιότητα λήψη θετικών μέτρων ιδιαίτερης μέριμνας προς όφελος των κατοίκων στις υπό απολιγνιτοποίηση περιοχές, όπως επισήμως είχε ανακοινωθεί ήδη από την 11^η.8.2020 από τον Υπουργό Περιβάλλοντος & Ενέργειας («Αποφασίσθηκε η Ρήτρα Δίκαιης Μετάβασης -που έχει ήδη υιοθετήσει το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες- να διατρέχει το σύνολο των αναπτυξιακών κυρίως παρεμβάσεων όλων των Υπουργείων στις λιγνιτικές περιοχές, με στόχο την άμβλυνση του οικονομικού και κοινωνικού κόστους της μετάβασης»).

Ερωτάται η κα Υπουργός:

1) Πόσες αιτήσεις υποβλήθηκαν στο «Πρόγραμμα ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας για ανέργους ηλικίας 30-59 ετών με έμφαση στις γυναίκες» από κατοίκους της περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, ανά νομό Κοζάνης, Γρεβενών, Καστοριάς και Φλώρινας;

2) Προτίθεστε να δρομολογήσετε τις δέουσες ενέργειες για την ένταξη του συνόλου των αιτήσεων της Δυτικής Μακεδονίας (εφόσον βεβαίως υπέβαλαν πλήρη φάκελο και πληρούν τις προϋποθέσεις σύμφωνα με την Προκήρυξη), κατ’ εφαρμογή της ρήτρας δίκαιης μετάβασης, για τη διυπουργική εφαρμογή της οποίας έχει δεσμευτεί η Κυβέρνηση από το 2020;

Ο Ερωτών Βουλευτής

Κουκουλόπουλος Παρασκευάς (Πάρις)

Με Ερώτηση που κατέθεσε στη Βουλή, ο Π. Κουκουλόπουλος στηλιτεύει ένα ηχηρό παράδειγμα προβληματικής Κοινής Υπουργικής Απόφασης για Προκήρυξη Προγράμματος, που θα είχε αποφευχθεί εάν ίσχυε το περιεχόμενο της Τροπολογίας για τη Ρήτρα Δίκαιης Μετάβασης.

Πρόκειται για το Πρόγραμμα “Αλλάζω σύστημα θέρμανσης και θερμοσίφωνα”, στο οποίο η Κυβέρνηση επέλεξε να δώσει προτεραιότητα στην ένταξη των αιτήσεων από δύο Περιφέρειες (Κεντρικής Μακεδονίας και Ηπείρου), βάζοντας ξεχωριστό ειδικό κριτήριο επιλεξιμότητας/βαθμολόγησης προς όφελος αυτών των δύο Περιφερειών, με μια αιτιολογία που ισχύει εκεί («επιβαρυμένες ατμοσφαιρικές συνθήκες»).

Αντιθέτως, δεν έβαλε ξεχωριστό ειδικό κριτήριο βαθμολόγησης για να δώσει προτεραιότητα ρητά στις αιτήσεις της Δυτικής Μακεδονίας, όπως αντίστοιχα θα μπορούσε και μάλιστα με τη μείζονα αιτιολογία που ισχύει εδώ (εφαρμογή ρήτρας δίκαιης μετάβασης λόγω δυσμενέστατων συνθηκών εξαιτίας της απολιγνιτοποίησης).

Ο Βουλευτής Κοζάνης του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, λοιπόν, ζητά απαντήσεις στη Βουλή γι’ αυτήν την αδικία και διεκδικεί είτε να διορθωθεί η Κοινή Υπουργική Απόφαση είτε η Κυβέρνηση να δρομολογήσει άμεσα ξεχωριστό επαρκές Πρόγραμμα ειδικά για τους κατοίκους της Δυτικής Μακεδονίας.

ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ:

Με έλλειψη ειδικής μέριμνας για ρητή προτεραιοποίηση των αιτήσεων της Δυτικής Μακεδονίας, όπως επιτάσσει η εφαρμογή της ρήτρας δίκαιης μετάβασης για τις περιοχές υπό απολιγνιτοποίηση, προκηρύχθηκε το Πρόγραμμα “Αλλάζω σύστημα θέρμανσης και θερμοσίφωνα”. Η διόρθωση της Κοινής Υπουργικής Απόφασης, ή εναλλακτικά η άμεση υλοποίηση αντίστοιχου διακριτού Προγράμματος ειδικά για τη Δυτική Μακεδονία,  καθίσταται επιτακτικά αναγκαία.

Αναλυτικότερα, η αριθμ. ΥΠΕΝ/ΥΔΕΝ/140497/820 Κ.Υ.Α.  Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών και Περιβάλλοντος & Ενέργειας «Προκήρυξη του Προγράμματος με τίτλο “ΑΛΛΑΖΩ ΣΥΣΤΗΜΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΣΙΦΩΝΑ”, που θα υλοποιηθεί στο πλαίσιο της Δράσης του RePowerEU 16994 “Ενεργειακή απόδοση και προώθηση των ΑΠΕ για αυτοκατανάλωση” με την υποστήριξη του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας» δημοσιεύθηκε στο Φ.Ε.Κ. Β’ 6969/2024 υπογεγραμμένη από τους κ.κ. Ν. Παπαθανάση και Θ. Σκυλακάκη.

Πρόκειται, ως γνωστόν, για Πρόγραμμα με επιδότηση αγοράς νέου ηλιακού́ θερμοσίφωνα σύγχρονης τεχνολογίας, επιδότηση αγοράς νέου συστήματος αντλίας θερμότητας (συμπεριλαμβανομένου π.χ. εξωτερική μονάδα, fan coil, σωληνώσεις), καθώς και επιδότηση της δαπάνης για την εκτέλεση αναγκαίων συμπληρωματικών εργασιών τοποθέτησης επιλέξιμου εξοπλισμού (π.χ. κόστος μεταφοράς, κόστος τοποθέτησης, αναλώσιμα, εξαρτήματα, smart system (χρονοδιακόπτη) κλπ.

Ενώ, λοιπόν, στην Κ.Υ.Α. περιλαμβάνονται πέντε κριτήρια επιλεξιμότητας/βαθμολόγησης:

• Κ1 – οικογένειες με μέλος ΑμεΑ,
• Κ2 – αριθμός εξαρτώμενων μελών,
• Κ3 – Περιφέρειες Κεντρικής Μακεδονίας και Ηπείρου, λόγω επιβαρυμένων ατμοσφαιρικών συνθηκών «με σκοπό την προτεραιοποίηση ένταξης αιτήσεων από τις εν λόγω περιφέρειες»,
• Κ4 – βαθμοημέρες,
• Κ5 – Δυνητικοί ωφελούμενοι στο πρόγραμμα «Ανακυκλώνω – Αλλάζω θερμοσίφωνα» που δεν πραγματοποίησαν εξαργύρωση των επιταγών,

δεν υπάρχει ειδικό ξεχωριστό κριτήριο για τις αιτήσεις από την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας.

Το γεγονός η Κυβέρνηση αποφάσισε να πριμοδοτήσει με ειδικό ξεχωριστό κριτήριο δύο Περιφέρειες (Κεντρικής Μακεδονίας και Ηπείρου) παραθέτοντας συγκεκριμένη αιτιολογία για αυτές τις δύο (ατμοσφαιρική επιβάρυνση), αποδεικνύει ότι τίποτα δεν την εμπόδιζε να πριμοδοτήσει ειδικό ξεχωριστό κριτήριο και για τη Δυτική Μακεδονία παραθέτοντας και για αυτήν συγκεκριμένη αιτιολογία (τη δυσμενέστατη θέση των κατοίκων εξαιτίας της βίαιης απολιγνιτοποίησης).

Δεδομένου ότι η έλλειψη ρητής προτεραιοποίησης της Δυτικής Μακεδονίας παραβιάζει την επαναλαμβανόμενη δέσμευση της Κυβέρνησης για εφαρμογή ρήτρας δίκαιης μετάβασης με ειδική κατά προτεραιότητα λήψη θετικών μέτρων ιδιαίτερης μέριμνας προς όφελος των κατοίκων στις υπό απολιγνιτοποίηση περιοχές, όπως επισήμως είχε ανακοινωθεί ήδη από την 11^η Αυγούστου 2020 από τον Υπουργό Περιβάλλοντος & Ενέργειας («Αποφασίσθηκε η Ρήτρα Δίκαιης Μετάβασης -που έχει ήδη υιοθετήσει το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες- να διατρέχει το σύνολο των αναπτυξιακών κυρίως παρεμβάσεων όλων των Υπουργείων στις λιγνιτικές περιοχές, με στόχο την άμβλυνση του οικονομικού και κοινωνικού κόστους της μετάβασης»).

Δεδομένης της αριθμ. 306/30/22.1.2025 Τροπολογίας μου «Ρήτρα Δίκαιης Μετάβασης για τη Δυτική Μακεδονία».

Δεδομένων των δυσμενών πολύπλευρων επιπτώσεων που υφίσταται η οικονομική, εργασιακή και κοινωνική ζωή στη Δυτική Μακεδονία, όπως αναλυτικά έχω αναδείξει σε διαδοχικές κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις μου και ειδικότερα έχω αποτυπώσει στην Αιτιολογική Έκθεση της Τροπολογίας.

Δεδομένου ότι, σύμφωνα με το σημείο 7.2 της Κ.Υ.Α., η υποβολή αιτήσεων στο Πρόγραμμα διαρκεί έως την 31^η Μαρτίου 2025, δηλαδή υπάρχει χρόνος για την αναγκαία διόρθωση ή για εκκίνηση νέου ειδικού Προγράμματος.

Ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί:

1) Πως εφαρμόσατε τη ρήτρα δίκαιης μετάβασης (την εφαρμογή της οποίας η Κυβέρνηση έχει ανακοινώσει από το 2020) στη συγκεκριμένη Κ.Υ.Α. προς όφελος της Δυτικής Μακεδονίας;

2)  Για ποιους συγκεκριμένους λόγους παραλείψατε να προτεραιοποιήσετε ρητά τις αιτήσεις της Δυτικής Μακεδονίας και δεν θέσατε ειδικό ξεχωριστό κριτήριο επιλεξιμότητας/βαθμολόγησης;

3) Προτίθεστε να διορθώσετε την παράλειψη, τροποποιώντας την Κ.Υ.Α. έστω τώρα;

4) Εναλλακτικά, σκοπεύετε να δρομολογήσετε άμεσα τις αναγκαίες ενέργειες για να υλοποιήσετε αντίστοιχο, ξεχωριστό επαρκές Πρόγραμμα ειδικά για τους κατοίκους της Δυτικής Μακεδονίας;

Ο Ερωτών Βουλευτής

Κουκουλόπουλος Παρασκευάς (Πάρις)

Η Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση προχωρά: Χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας και 45.000 στρέμματα στη Δυτική Μακεδονία

Η πρόοδος του Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης 2021-2027 βρέθηκε στο επίκεντρο της συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου Δυτικής Μακεδονίας, όπου παρουσιάστηκαν τα απολογιστικά στοιχεία του 2024 και οι δράσεις της Μετάβαση ΑΕ.

Με σαφή τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων, οι επενδύσεις που έχουν ήδη ενταχθεί στο πρόγραμμα ξεκινούν την υλοποίησή τους, με στόχο τη δημιουργία χιλιάδων νέων θέσεων εργασίας στην περιοχή. Παράλληλα, μέσα στο 2024, 45.000 στρέμματα αδιατάρακτων και αποκατεστημένων εκτάσεων παραλήφθηκαν στη Δυτική Μακεδονία από τη Μετάβαση ΑΕ και θα αποδίδονται σταδιακά για αξιοποίηση.

Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, που διήρκεσε πάνω από δύο ώρες, ο Διοικητής της ΕΥΔΑΜ, κ Πελοπίδας Καλλίρης, απάντησε σε όλα τα ερωτήματα που τέθηκαν, διαβεβαιώνοντας ότι κάθε χρόνο θα παρουσιάζονται στις τοπικές κοινωνίες  απολογιστικά τα αποτελέσματα του έργου,  προσφέροντας έτσι  σε όλους μια σαφή και συγκρίσιμη εικόνα της προόδου των δράσεων από έτος σε έτος.

Η Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση αποτελεί εθνικό στόχο, με τη χώρα να επιδιώκει να βρίσκεται μεταξύ των πρώτων που υλοποιούν μεγάλα έργα αυτού του είδους στην Ευρώπη. Η στενή συνεργασία με την Περιφερειακή Αρχή και τους Δήμους κρίνεται καταλυτική για την επιτυχία του εγχειρήματος.

Ήδη έχουν δημοσιευθεί προσκλήσεις για έργα που καλύπτουν πάνω από το 50% του συνολικού προγράμματος, ενώ χαρακτηριστικό της ταχύτητας υλοποίησης είναι το γεγονός ότι, μέσα σε μόλις δύο χρόνια, δεν υπάρχουν μεταφερόμενα έργα.

Το επόμενο διάστημα, οι τοπικές κοινωνίες αναμένεται να δουν τις πρώτες ορατές αλλαγές, καθώς τα έργα περνούν στη φάση της υλοποίησης, σηματοδοτώντας τη μετάβαση της Δυτικής Μακεδονίας στη νέα εποχή ανάπτυξης.