– Τα μέτρα για τον περιορισμό και εκρίζωση της νόσου
– Τι πρέπει να κάνουν οι κτηνοτρόφοι
Η ευλογιά των αιγοπροβάτων είναι μία σοβαρή νόσος που προσβάλλει μόνο τις αίγες και τα πρόβατα. Τα κύρια συμπτώματα που εμφανίζουν τα ζώα είναι πυρετός, δερματικές αλλοιώσεις κυρίως στα άτριχα μέρη του σώματος, ανορεξία και κατάπτωση.
Σε περίπτωση υποψίας νόσησης, είναι απαραίτητο να ενημερωθούν άμεσα οι κτηνιατρικές υπηρεσίες. Τα άρρωστα ζώα πρέπει να απομωνόνται, να περιορίζεται το κοπάδι και να αποφεύγεται κάθε επαφή με άλλους κτηνοτρόφους. Ταυτόχρονα, πρέπει να τηρούνται με αυστηρότητα τα μέτρα βιοασφάλειας και υγιεινής από όλο το προσωπικό της εκτροφής.
Η πιο πρόσφατη επιζωοτία εμφανίστηκε στην Ελλάδα τον Αύγουστο του 2024. Έως το τέλος Αυγούστου 2025 είχαν καταγραφεί 903 κρούσματα σε 1.148 εκτροφές, ενώ είχαν πραγματοποιηθεί 262.854 θανατώσεις αιγοπροβάτων.
Στις περιοχές με επιβεβαιωμένα κρούσματα εφαρμόζονται συγκεκριμένα μέτρα. Η ζώνη προστασίας ορίζεται α)σε ακτίνα πέντε χιλιομέτρων από την μολυσμένη εκτροφή, ενώ β) η ζώνη επιτήρησης σε ακτίνα είκοσι χιλιομέτρων και γ) η περαιτέρω απαγορευμένη ζώνη σε ακτίνα 40 χιλιομέτρων.
Για τη διαχείριση της νόσου, με στόχο την εκρίζωσή της, εφαρμόζεται το εθνικό σχέδιο αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης. Τα μέτρα που λαμβάνονται είναι τα εξής: θανάτωση και υγειονομική ταφή των ζώων στη μολυσμένη εκτροφή, οριοθέτηση ζωνών Προστασίας και Επιτήρησης καθώς και περαιτέρω Απαγορευμένων ζωνών, απαγόρευση μετακίνησης αιγοπροβάτων και ζωοτροφών στις ζώνες αυτές, ενημέρωση των κτηνοτρόφων για τα μέτρα βιοασφάλειας και υγιεινής που πρέπει να τηρούνται, κήρυξη των Περιφερειακών Ενοτήτων με κρούσματα σε κατάσταση Ειδικής Κινητοποίησης Πολιτικής Προστασίας, κινητοποίηση κτηνιάτρων που υπηρετούν στο ΥΠΑΑΤ και σε εποπτευόμενους φορείς, συστηματική απολύμανση αγροτικών δρόμων, κινητοποίηση της ΕΛ.ΑΣ. για την απαγόρευση μετακινήσεων, διεξαγωγή επιδημιολογικής έρευνας, δημιουργία σταθμών απολύμανσης σε κομβικά σημεία του οδικού δικτύου και σύσταση Task Force για την αντιμετώπιση της νόσου.
Ερωτήσεις & απαντήσεις για την ευλογιά των αιγοπροβάτων
Τι είναι η ευλογιά των αιγοπροβάτων;
Η ευλογιά των αιγοπροβάτων είναι ζωονόσος που προσβάλλει αιγοπρόβατα και μόνο. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα σοβαρή ασθένεια, η οποία προκαλεί απώλειες στον κτηνοτροφικό τομέα. Ωστόσο, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας για τη δημόσια υγεία, καθώς δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο.
Είναι ασφαλές το γάλα;
Ναι, το γάλα είναι ασφαλές για ανθρώπινη κατανάλωση μετά από θερμική επεξεργασία υψηλής παστερίωσης
Είναι ασφαλές το κρέας;
Το κρέας μπορεί να καταναλωθεί κανονικά.
Ποια είναι τα κύρια συμπτώματα στα ζώα;
Τα νοσούντα ζώα εμφανίζουν πυρετό, δερματικές αλλοιώσεις κυρίως στα άτριχα μέρη του σώματος, ανορεξία και κατάπτωση. Αυτά τα συμπτώματα αποτελούν βασικές ενδείξεις της νόσου.
Τι πρέπει να κάνει ο κτηνοτρόφος αν υποψιαστεί ότι κάποιο ζώο έχει μολυνθεί;
Πρέπει να ενημερώσει αμέσως τις κτηνιατρικές υπηρεσίες. Το ζώο που παρουσιάζει ύποπτα συμπτώματα απομονώνεται, το κοπάδι περιορίζεται, αποφεύγεται κάθε επαφή με άλλους κτηνοτρόφους και τηρούνται αυστηρά τα μέτρα βιοασφάλειας. Η γρήγορη αναγνώριση και η άμεση αντίδραση είναι καθοριστικής σημασίας για τον έλεγχο της νόσου.
Ποια είναι η επιδημιολογική εξέλιξη της νόσου έως το τέλος Αυγούστου 2025;
Η τελευταία επιζωοτία της ευλογιάς αιγοπροβάτων εκδηλώθηκε τον Αύγουστο του 2024.Μέχρι τότε είχαν καταγραφεί 903 κρούσματα σε 1.148 εκτροφές, με αποτέλεσμα να θανατωθούν 262.854 αιγοπρόβατα.
Τι μέτρα εφαρμόζονται στις περιοχές με κρούσματα;
Σε περιοχές με επιβεβαιωμένα κρούσματα ορίζεται ζώνη προστασίας σε ακτίνα πέντε χιλιομέτρων και ζώνη επιτήρησης σε ακτίνα είκοσι χιλιομέτρων, ώστε να περιοριστεί η εξάπλωση της νόσου. Επίσης, οριοθετείτε και περαιτέρωαπαγορευμένη ζώνη σε ακτίνα 40 χιλιομέτρων
Πώς διαχειριζόμαστε την ευλογιά των αιγοπροβάτων;
Ακολουθούμε το Εθνικό Σχέδιο Έκτακτης Ανάγκης για την εκρίζωση της νόσου. Σύμφωνα με αυτό, εφαρμόζονται μέτρα όπως η θανάτωση και η υγειονομική ταφή των ζώων στη μολυσμένη εκτροφή, η οριοθέτηση ζωνών, η απαγόρευση μετακίνησης αιγοπροβάτων και ζωοτροφών, καθώς και η ενημέρωση των κτηνοτρόφων για τα μέτρα βιοασφάλειας που πρέπει να τηρούν. Απαραίτητη θεωρείται η πιστή τήρηση των μέτρων για την επιτυχή εκρίζωση της νόσου.
Παράλληλα, οι Περιφερειακές Ενότητες με κρούσματα κηρύσσονται σε κατάσταση Ειδικής Κινητοποίησης Πολιτικής Προστασίας. Κινητοποιούνται κτηνίατροι και φορείς που εποπτεύονται από το ΥΠΑΑΤ, πραγματοποιείται συστηματική απολύμανση αγροτικών δρόμων, εφαρμόζονται έλεγχοι μετακινήσεων από την ΕΛ.ΑΣ., διεξάγεται επιδημιολογική έρευνα και δημιουργούνται σταθμοί απολύμανσης σε κομβικά σημεία του οδικού δικτύου. Τέλος, λειτουργεί ειδική Task Force για τον συντονισμό όλων των ενεργειών.
***
Κώστας Τσιάρας: Θέλουμε να αποφύγουμε το lockdown
- Οι αποζημιώσεις για το θανατωθέτα ζώα είναι υψηλότερες από κάθε άλλη ευρωπαϊκή χώρα
- Με τον εμβολιασμό θα ρισκάρουμε την κτηνοτροφία και τις εξαγωγές
Την αποφασιστικότητα της κυβέρνησης να στηρίξει τον κτηνοτροφικό κόσμο και να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις ζωονόσους, χωρίς να οδηγηθεί σε lockdown, επισήμανε ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστας Τσιάρας, σε συνεντεύξεις του στον Real Fm και τον Νίκο Χατζηνικόλαου και στο Action 24 στην εκπομπή «ACTION ΤΩΡΑ» με την Ντόρα Κουτροκόη και τον Γιώργο Γρηγοριάδη. «Θέλουμε να αποφύγουμε το lockdown. Το ξεκαθαρίζω αυτό προς κάθε κατεύθυνση. Αν προχωρήσουμε σε lockdown, θα υπάρξουν σοβαρές συνέπειες για την ελληνική κτηνοτροφία και τη γεωργία. Βρισκόμαστε αυτή την περίοδο στη συγκομιδή του καλαμποκιού, ενός βασικού προϊόντος του πρωτογενούς τομέα και καθοριστικού για την παραγωγή ζωοτροφών. Εάν διαταραχθεί αυτή η αλυσίδα, οι δυσκολίες θα είναι τεράστιες σε ολόκληρη την αγροδιατροφική οικονομία».
Ταυτόχρονα, ο κ. Τσιάρας έκανε εκτενή αναφορά στην πορεία της πανώλης και της ευλογιάς από το καλοκαίρι του 2024 μέχρι σήμερα, επισημαίνοντας τις βασικές διαφορές τους: «Ο ιός της πανώλης ζει έως 21 ημέρες, γεγονός που μας έδωσε τη δυνατότητα να εφαρμόσουμε περιορισμένα και χρονικά συγκεκριμένα μέτρα. Αντίθετα, ο ιός της ευλογιάς μπορεί να επιβιώσει έως και έξι μήνες, σε φυσικούς φορείς όπως το μαλλί του ζώου ή οι ζωοτροφές. Αυτό σημαίνει ότι η αντιμετώπιση δεν μπορεί να γίνει με τον ίδιο τρόπο».Ο Υπουργός υπογράμμισε ότι η διαχείριση της κρίσης στηρίζεται στο Κανονισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης (687/2020). «Το Υπουργείο δίνει σαφείς οδηγίες – έχουμε αποστείλει επανειλημμένα έγγραφα και επιστολές σε όλες τις Περιφέρειες. Οι ΔΑΟΚ έχουν την ευθύνη της εφαρμογής των μέτρων. Και βέβαια, οι ίδιοι οι κτηνοτρόφοι πρέπει να καταλάβουν ότι δεν μπορούν να βάζουν σε κίνδυνο το ζωικό τους κεφάλαιο παραμελώντας τα μέτρα βιοασφάλειας», είπε.
Σε ό,τι αφορά στις αποζημιώσειςο κ. Τσιάρας τόνισε πως η κυβέρνηση έχει σταθεί στο πλευρό των κτηνοτρόφων με ουσιαστική οικονομική στήριξη. «Δώσαμε αποζημιώσεις υψηλότερες από κάθε άλλη ευρωπαϊκή χώρα για τα θανατωθέντα ζώα. Προχωρήσαμε επίσης σε μέτρα για να καλύψουμε το κόστος των ζωοτροφών. Έχουμε βρει όλα τα εργαλεία που θα δώσουν την ευκαιρία στους κτηνοτρόφους να σταθούν όρθιοι και να διασφαλίσουν την επιβίωσή τους», υπογράμμισε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, υπενθύμισε τη χθεσινή απόφαση -στη σύσκεψη με τους Περιφερειάρχες- για δεκαήμερη «άσκηση εφόδου» με την κινητοποίηση όλων των κτηνιατρικών υπηρεσιών του Υπουργείου. «Θα βρεθούμε σε κάθε περιοχή με τους κτηνιάτρους του Υπουργείου και των εποπτευόμενων φορέων. Στόχος μας είναι να ενισχύσουμε τα μέτρα βιοασφάλειας, δημιουργώντας επιπλέον σημεία απολύμανσης, ώστε να περιορίσουμε ουσιαστικά τον κίνδυνο περαιτέρω διάδοσης της νόσου», είπε.
Σε ερώτηση για τον εμβολιασμό, ο Κώστας Τσιάρας επανάλαβε ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει επιστημονική τεκμηρίωση για την αποτελεσματικότητα των εμβολίων. «Τα διαθέσιμα σκευάσματα προέρχονται από τρίτες χώρες, καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν έχει εφαρμόσει εμβολιασμό και οι κλινικές μελέτες δείχνουν ότι η ανοσία φτάνει μόλις στο 60% των ζώων που εμβολιάζονται. Αν προχωρούσαμε σε μια τόσο αβέβαιη επιλογή, θα θέταμε σε κίνδυνο ακόμη και τις εξαγωγές μας – και κυρίως το πιο σημαντικό προϊόν της κτηνοτροφίας μας, τη φέτα», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Τέλος, ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστας Τσιάρας, αναφέρθηκε εκτενώς και στον ΟΠΕΚΕΠΕ, υπογραμμίζοντας ότι «ο Οργανισμός πλέον λειτουργεί με κανόνες διαφάνειας και δικαιοσύνης, όπως αρμόζει σε κάθε κυβέρνηση και στην ελληνική πολιτεία». Όπως τόνισε, «το προηγούμενο σύστημα με τα ιστορικά δικαιώματα και τα εικονικά βοσκοτόπια είχεδημιουργήσει στρεβλώσεις, που επέτρεπαν σε κάποιους να λαμβάνουν ενισχύσεις χωρίς να διαθέτουν πραγματικό ζωικό κεφάλαιο». Επισήμανε ότι τον τελευταίο χρόνο έχουν γίνει «πάρα πολλά βήματα» εξυγίανσης, μέσα από ένα σχέδιο δράσης (Action Plan) σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, νέους ελέγχους στις πληρωμές των οικολογικών σχημάτων και απόφαση να επανελεγχθούν όλες οι περιπτώσεις όπου «οι αριθμοί δεν είχαν καμία σχέση με την πραγματικότητα».
