Δύο βιβλία από τις Εκδόσεις ΠΟΛΙΣ, δύο γυναίκες στο κέντρο της αφήγησης, δύο πόλεις που πάλλονται -και δύο τελείως διαφορετικοί τρόποι να τις κοιτάξεις.
Στη «Μποκανέρα» της Michèle Pedinielli (σε μετάφραση Γιάννη Καυκιά), η Νίκαια δεν είναι καρτ ποστάλ. Δεν είναι μόνο ήλιος και τουρίστες· είναι μια πόλη με ρωγμές, αντιθέσεις, πλούτο και αποκλεισμούς. Και μέσα σε αυτήν κινείται η Ντιου Μποκανέρα: πενηντάρα, άυπνη, καφεϊνο-εξαρτημένη, με άρβυλα και χιούμορ κοφτερό σαν ξυράφι. Δεν είναι η «γυαλιστερή» ντετέκτιβ της αστυνομικής μυθολογίας· είναι γήινη, τσαλακωμένη, με μια υπόγεια μελαγχολία που την κάνει ακόμα πιο αληθινή.
Η υπόθεση –ένας μυστηριώδης θάνατος, ένας δεύτερος φόνος, μια πόλη που βράζει, λειτουργεί σαν αφορμή για κάτι βαθύτερο: μια περιπλάνηση στα σκοτεινά σημεία της σύγχρονης γαλλικής κοινωνίας. Η Μποκανέρα ερευνά, αλλά ταυτόχρονα παρατηρεί, θυμώνει, συμπονά. Κι εμείς μαζί της. Είναι ένα αστυνομικό που δεν επαναπαύεται στο «ποιος το έκανε», αλλά ρωτά επίμονα «σε ποια πόλη ζούμε;».
Από την άλλη, στο «Στο Λονδίνο» της Ελεάννας Βλαστού, το μυστήριο δεν είναι ένας φόνος αλλά η ίδια η καθημερινότητα. Πώς γίνεται να μιλάς τη γλώσσα και να μη συλλαμβάνεις το νόημα; Να καταλαβαίνεις τις λέξεις αλλά όχι τα συμφραζόμενα; Το βιβλίο ξεκινά σχεδόν αθώα, με ερωτήσεις που όλοι έχουμε κάνει στον εαυτό μας πριν από μια μετανάστευση και καταλήγει σε μια λεπτή, συχνά απολαυστικά ειρωνική ανατομία της βρετανικής κουλτούρας. Με βλέμμα σχεδόν εθνογραφικό, η Βλαστού πιάνει τα κλισέ από τα μαλλιά: τη βροχή, τις ουρές, τη συνέπεια, το αλκοόλ μα και το Brexit! Τα εξετάζει, τα ξεγυμνώνει, τα κατανοεί. Και μαζί τους, κατανοεί και τον εαυτό της μέσα σε μια πόλη που είναι ταυτόχρονα οικεία και ακατανόητη. Το χιούμορ της είναι διακριτικό αλλά διαπεραστικό· η αυτοπαρατήρηση γίνεται εργαλείο επιβίωσης.
Αν τα έβαζα δίπλα δίπλα, θα έλεγα πως η «Μποκανέρα» είναι μια βόλτα στη Νίκαια με άρβυλα, νύχτα, με τον αέρα να μυρίζει θάλασσα και κοινωνική ένταση. Το «Στο Λονδίνο» είναι μια βόλτα με ομπρέλα, μέρα, με σημειωματάριο στο χέρι και το βλέμμα μόνιμα απορημένο.
Και τα δύο, όμως, μιλούν για το ίδιο πράγμα: για το πώς κατοικείς μια πόλη. Πώς τη διαβάζεις, πώς σε διαβάζει. Πώς γίνεσαι –με τον έναν ή τον άλλον τρόπο– ξένος και ταυτόχρονα μέρος της.
Professor Quercus
*
Michèle Pedinielli
Μποκανέρα
Γιάννης Καυκιάς (μετάφραση)
Εκδόσεις ΠΟΛΙΣ
Αν πιστέψουμε τους κατοίκους της υπόλοιπης Γαλλίας, στη Νίκαια βρίσκουμε ήλιο, θάλασσα, τουρίστες, συνταξιούχους και φασίστες. Συναντάμε όμως και την Ντιου Μποκανέρα. Πενηντάρα, χωρίς παιδιά, αγαπάει τον καφέ και πάσχει από αϋπνίες. Είναι ιδιωτική ντετέκτιβ και φορά άρβυλα, είναι αστεία και θαρραλέα, και κρύβει μια δόση μελαγχολίας. Μια μέρα, ένας άντρας με αγγελική μορφή τής ζητά να ερευνήσει τον θάνατο του συντρόφου του. Λίγες μέρες μετά δολοφονείται και ο ίδιος. Η Ντιου Μποκανέρα θα κάνει άνω κάτω την πόλη για να ανακαλύψει τον ένοχο. Μια πόλη πλουσίων αλλά με βαθιές κοινωνικές αντιθέσεις, σε πλήρη ανοικοδόμηση και με μεγάλη οικονομική ανάπτυξη, όπου όμως οι γκέι, οι φτωχοί και οι μετανάστες, παρά τις μορφές αλληλεγγύης που αναπτύσσονται, αντιμετωπίζουν καχυποψία και εχθρότητα.
*
Ελεάννας Βλαστού
Στο Λονδίνο
Εκδόσεις ΠΟΛΙΣ
Έχετε ταξιδέψει ποτέ στο Λονδίνο; Εγώ, ναι. Μιλάτε αγγλικά; Κι εγώ. Μέχρι που μετακόμισα εκεί, και όλα άλλαξαν. Ούτε το Λονδίνο ήταν αλλιώτικο ούτε τα αγγλικά ακατανόητα. Αλλά κάτι μου διέφευγε: καταλάβαινα τι έλεγαν, αλλά όχι τι εννοούσαν. Και συνειδητοποιούσα ότι καταλάβαινα όλο και λιγότερα. Έπρεπε να τα γράφω για να τα καταλαβαίνω. Το βιβλίο αυτό δεν αποτελεί μια καθημερινή καταγραφή -ποτέ δεν κράτησα ημερολόγιο-, αλλά σκέψεις για την πόλη και τους κατοίκους της, με τον τρόπο που θα προσέγγιζε το θέμα ένας εθνογράφος. Πρώτα τα κλισέ. Γιατί τα λέμε έτσι; Γιατί υπάρχουν η βροχή, το στήσιμο στις ουρές, η συνέπεια και η ακρίβεια, το αλκοόλ. Έπειτα οι εφημερίδες, τα θέατρα, οι εκθέσεις και το γράμμα στη Μέγκαν προκειμένου να τη μεταπείσω. Τέλος, η απόφασή μου να γίνω πειραματόζωο, η λαμπρή καριέρα στην MI6, τη Μυστική Υπηρεσία Πληροφοριών του Ηνωμένου Βασιλείου, και μια αυτοκρατορία που δεν υπάρχει πια. (Ε.Β., από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)
