Toν Θεόδωρο Παπακώστα τον γνωρίσαμε καταβροχθίζοντας τα δυο πρώτα βιβλία του. Τον απολαμβάνουμε ως archaeostoryteller. Είχαμε συναντηθεί στα Γρεβενά, στη βιβλιοπαρουσίαση του «Χωράει όλη η αρχαιότητα στο ασανσέρ;». Αγαπήσαμε (ε, είμαστε οικουμενικά τοπικιστές, τι να κάνουμε!) την ιστοριά του δαχτυλιδιού ΕΡΑΜΑΙ ΜΕΓΑ.
Με αφορμή λοιπόν το νέο του βιβλίο μιλήσαμε μαζί του. Τα ΧΡΟΝΙΚΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ και το www.mygrevena.gr σας παρουσιάζουν την συνέντευξη αυτή, σήμερα.
Αντώνης Ν. Παπαβασιλείου
*
Το τρίτο βιβλίο έχει βέβαια παρελθόν: πως ο Θοδωρής Παπακώστας έφτασε στα σκαλιά της Αρχαιολογικής; Τι είχε τότε στο μυαλό του, όταν…έκανε το μηχανογραφικό;
Όταν έδινα εγώ πανελλήνιες υπήρχε το παράδοξο του να συμπληρώνεις μηχανογραφικό πριν δώσεις εξετάσεις. Αρα ήταν καθαρά στην τύχη σε ποια σχολή θα περάσεις. Έτσι επειδή δεν πέρασα στο Αρχαιολογικό, που ήταν και το μόνο που ήθελα, αποφάσισα να φύγω στο εξωτερικό για να σπουδάσω. Έκανα το πτυχίο μου και το μεταπτυχιακό μου στο εξωτερικό και το μονοπάτι της ζωής με γύρισε πίσω στην Ελλάδα όπου έκανα εν τέλει το διδακτορικό μου στο Αριστοτέλειο της Θεσσαλονίκης.
“Ένας Αιγύπτιος, ένας Βαβυλώνιος κι ένας Βίκινγκ μπαίνουν σ’ ένα μπαρ” – τίτλος που τα σπάει, κι αρκετά φιλόδοξος. Χωράνε όλοι αυτοί οι πολιτισμοί σε ένα βιβλίο; Μας αφορούν σήμερα;
Προφανώς και δεν χωρούν όπως δεν χωράει κανένας ανθρώπινος πολιτισμός σε ένα μόνο βιβλίο. Ο σκοπός μου δεν ήταν ποτέ να στριμώξω όσες περισσότερες πληροφορίες γίνεται σε ένα μικρό βιβλίο αλλά να δημιουργήσω στα μυαλά των ανθρώπων την αγάπη και τη βάση πάνω στην οποία θα μπαίνει κάθε νέα γνώση για το παρελθόν.
Θα μας πεις δυο-τρια αγαπημένα στιγμιότυπα από το βιβλίο σου αυτό;
Τα αγαπημένα μου στιγμιότυπα είναι η εξήγηση του γεγονότος πως οι μεγάλες πυραμίδες της Γκίζας ήταν επί της ουσίας υπόθεση μιας μόνο οικογένειας, μπαμπά γιου και εγγονού, το ότι το έπος του Γκιλγκαμές, το αρχαιότερο σωζόμενο έπος της ανθρωπότητας παραμένει τόσο φρέσκο και ανθρώπινο στην ουσία του (η ταύτιση που θα νιώσει ο αναγνώστης με την ψυχολογία του Γκιλγκαμές είναι σίγουρη) καθώς και το ότι οι Βίκινγκς είχαν φτάσει μέχρι το Αιγαίο!
Στα social media, ποιο είναι το συχνότερο ερώτημα που ακούς;
Για τον τάφο του Μεγαλέξανδρου. Παραμένει το πιο δημοφιλές ερώτημα. Κάποτε είχε φτάσει να με κουράζει. Τώρα πια πέρασα και αυτό το στάδιο και ξεκινώ σχεδόν μηχανικά να εξηγώ ότι εξηγώ κάθε φορά. Αν είχα ένα ευρώ για κάθε φορά που απαντούσα ερωτήσεις για τον Μεγαλέξανδρο… θα είχα γίνει πλούσιος.
Σε ένα νέο παιδί, σήμερα, το 2025, τι θα έλεγες για την Αρχαιολογία και τα θέλγητρά της;
Η αρχαιολογία είναι σαράκι, μαγεία και κόλλημα. Είναι η πιο απολαυστική επιστήμη γιατί είναι η πιο αφηγηματική. Βρίσκεις τα στοιχεία και εξηγείς τις ιστορίες πίσω από αυτά. Ξεσκεπάζεις τον ίδιο τον άνθρωπο. Επομένως αν θέλει ένα νέο παιδί να καταλάβει τον κόσμο γύρω του, η αρχαιολογία του επιφυλάσσει τις πιο έντονες εμπειρίες.
Θυμόμαστε με χαρά την τελευταία επίσκεψη σου και βιβλιοπαρουσίαση στα Γρεβενά. Θα σε δούμε και με το νέο βιβλίο, εδώ;
Ήταν μια συγκλονιστική παρουσίαση, σε μια κατάμεστη αίθουσα με πολύ θερμό και συμμετοχικό κοινό. Μου έχει μείνει αξέχαστη και θα ήθελα να επαναληφθεί με το νέο βιβλίο!
*
Ο Θεόδωρος Παπακώστας γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε αρχαιολογία στο πανεπιστήμιο του Reading. Πήρε το μεταπτυχιακό του στην προϊστορική αρχαιολογία από το πανεπιστήμιο του Nottingham και το 2017 ολοκλήρωσε το διδακτορικό του στην κλασική αρχαιολογία από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Το 2018 δημιούργησε τον archaeostoryteller, επικοινωνώντας την αρχαιογνωσία σε όλα τα κοινωνικά δίκτυα. Έχει παρουσιάσει δύο σειρές αρχαιολογικών ντοκιμαντέρ και το ομώνυμο podcast του, archaeostoryteller, παραμένει μέσα στα top 5 πανελλαδικά. Το πρώτο του βιβλίο «Χωράει όλη η αρχαιότητα στο ασανσέρ;» κυκλοφόρησε το 2021 από την Key Books, έγινε bestseller, βραβεύτηκε και μεταφράστηκε σε 15 γλώσσες. Ακολούθησε το 2022 το επίσης βραβευμένο bestseller «Αρχαιολογία αγάπη μου… έλα πάρε με από δω» και το 2023 το παιδικό «Παιδιά, χωράει όλη η αρχαιότητα στο ασανσέρ;», ενώ τον Ιούνιο του 2025 κυκλοφόρησε το «Ένας Αιγύπτιος, ένας Βαβυλώνιος κι ένας Βίκινγκ μπαίνουν σ’ένα μπαρ», όλα από τις εκδόσεις Key Books.